Ankara Eryaman'da Panik Atak DeÄŸerlendirmesi

Panik Atak Nedir?

Panik atak, bireyin aniden (hiçbir görünür ve spesifik uyaran olmadan) yakalandığı, son derece şiddetli korku ve endişe hissini saniyeler / dakikalar içinde tırmanarak doruğa taşıdığı epizodlardır. Sanki hayati bir tehdit ile karşı karşıya imişçesine (Savaş, Kaç tepkisi), vücutta bir dizi fiziksel ve zihinsel belirti patlak verir. Oysaki objektif olarak bakıldığında ortada herhangi bir aslan, herhangi bir deprem vb. büyük bir tehdit unsuru yoktur.

Toplumun çok önemli bir kesimi hayatında en az bir defa panik atak yaşar ve bu olağandır. Fakat bu atakların çok sık tekrar etmesi ve beklenti endişesi ile kişinin dış dünyadan soyutlanmasına neden olması, Panik Bozukluğu tablosuna yol açar.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Ataklar tamamen bir anda gelir ve aşağıdaki belirgin semptomların genellikle birkaçını aynı anda güçlü biçimde hissettirir:

• Bedensel Belirtiler: Çarpıntı, göğüs kafesinde ÅŸiddetli baskı aÄŸrısı, nefes alamıyorum (hava açlığı) hissi, soÄŸuk terleme, kontrolsüz titreme veya üşüme, elde ayakta uyuÅŸma.
• Zihinsel Belirtiler: "Acaba ÖlecekmiÅŸim gibi hissediyorum", "Aklımı yitiriyorum", "Kontrolümü dışarıya rezil olacak biçimde kaybedebilirim" düşünceleri.
• Çevresel Algı: Gözlerin kararması, sanki kiÅŸinin etrafa uzaktan, dışarıdan hayal gibi (derealizasyon) veya kendi bedenine yabancılaşıyor (depersonalizasyon) gibi bakması.

Panik Atak Sırasında Vücutta Neler Olur?

Vücudun ilkel alarm sistemi (Amigdala), bir yanlış kodlamaya girerek kana bol miktarda Adrenalin (epinefrin) salgılar. Kalp kanı hızla pompalar ki kaslara (kaçabilmek için) oksijen gitsin; göz bebekleri büyür; ciğerler ise daha fazla oksijen doldurabilmek için hızlı soluklanmaya geçer. Kendi nefesimizi kontrol edemez bir "hiperventilasyon" (hızlı solup verme) aşamasına gireriz ki bu durum paradoksal biçimde "boğuluyorum" hissini yaratır.

Panik Atak Kaç Dakika Sürer?

Panik atak genellikle aniden başlar ve belirtiler 10 ila 30 dakika içerisinde zirve noktasına ulaşarak yavaşça sönümlenir. Şiddetli atakların süresi ve sıklığı kişiden kişiye değişebilir, ancak bedende bıraktığı yorgunluk ve tedirginlik hissi daha uzun saatlere yayılabilir.

Panik atak saatlerce sürer mi?

Atağın en şiddetli pik safhası saatlerce sürmez, genellikle yarım saatte sonlanır ancak adrenalin deşarjının bedensel yorgunluk hissi gün boyu devam edebilmektedir.

1 günde kaç kez panik atak geçirilir?

Atak sıklığı tamamen bireysel stres faktörlerine bağlıdır; klinik gözlemlerde arka arkaya tetiklenen günlerin yanı sıra aylarca atak yaşanmayan aralıklar da görülmektedir.

Hastaların kliniğe anlattığı en yaygın ifade "Dakikalar geçmek bilmiyor, bu kriz hiç bitmeyecek gibi geliyor" yönündedir. Ancak aslında bedenin tüm sarmallarını seferber ettiği amigdala ve adrenalin patlaması sonsuza dek sürecek bir depo sunamaz. Saniyeler ile tırmanır ve genellikle10 ila 30 dakika arasında zirve yaparak sönümlenir.

Gece Panik Atak Neden Olur?

Pek çok hasta, rahatlaması veya gün yorgunluğunu atması beklenen gece saatlerinde "Gece uykudan çarpıntıyla uyanıyorum" şikayetiyle başvurur. Aslında beyin uyuduğumuzda dahi belli bir güvenlik algısını açık tutar. Gece atılan ataklar, genellikle derin veya REM uykusu fazlarındaki kan gazı (oksijen/karbondioksit) algılama hassasiyetidir. Kişi rüyalarında korkup değil, direkt bir adrenalin deşarjıyla büyük bir terlemeyle yatağından bağırarak uyanabilir.

Panik Atak İle Kalp Krizi Farkı Nedir?

Panik atak o anlık korkunç yüzüyle, bedensel ölüm endişesini "Kalbim sıkışıyor" olarak direkt kalbe yorar. Diyalektik olarak şöyledir:

• Kalp krizinde nefes alma ÅŸeklinize ve hareket edip göğüs kasınızı duruÅŸunuzla deÄŸiÅŸtirmenize baÄŸlı olarak aÄŸrı deÄŸiÅŸmez. Efor (yürüme vb) ile bu ağır baskı ÅŸiddetlenir.
• Panik ataktaysa ÅŸiddetli aÄŸrı göğsün belirli bölgelerinde daha sızlama veya batma tarzında olabilir; panik deÅŸarjı bittikten sonra (20-30 dk) tamamen normale döner.

Yine de altı çizilmesi gereken kritik kural: İlk defa böyle bir göğüs ağrısı yaşayan hasta, panik de olsa mutlaka fiziksel (EKG/kardiyoloji) ekarte süreci için acil branşlara görülmelidir.

Panik Atak Öldürür mü?

Hayır, panik atak kalbe veya iç organlara doğrudan zarar veren ölümcül bir akut durum oluşturmaz. O esnada hissedilen yoğun göğüs ağrısı ve nefes darlığı, beynin yanlış alarm vererek salgıladığı yoğun adrenalinin geçici bir bedensel yansımasıdır.

Panik ataktan deliren var mı?

Hayır, panik atak esnasında "aklımı kaybediyorum" hissi çok yaygın ve korkutucu olsa da, bu durum bilinç kaybı veya akıl sağlığının yitirilmesiyle sonuçlanmaz.

Panik atak kalp krizi yapar mı?

Panik atağın kendisi doğrudan kalp krizi tablosuna yol açmaz, ancak ilk kez böyle bir atak yaşanıyorsa kardiyolojik incelemeyle fizyolojik şüphelerin ekarte edilmesi şarttır.

Hayır. Yarattığı yüksek hislerin aksine, kalp ya da solunum sisteminin anlık yüksek dozda ve yanlış zamanlı tepkimesidir; kalp-damar dokusuna veya kana bir fiziksel deforme / tıkanıklık ulaştırmaz. Ne kadar dehşet verici hissettirirse hissettirsin panik atağın kendisi öldürücü (fatal) değildir. Ama mutlak manada hayat kalitesini öldürür ve işlevsellikten büyük zararlar doğurur.

Panik Atak ve Anksiyete Ä°liÅŸkisi

Panik atakları sıklayan hastaların zamanla o güvende hissetmeme zeminlerinde, her ana sinirlilik ve huzursuzluk sarmalı olan yaygın kaygı bozukluğu / anksiyetesinibirlikte yaşadığı barizdir. Anksiyete (geniş zamana yayılan kaygı süreci) ile beraber gelen ani panikler, sürekli kaygı ve ani atakların birlikteliği (komorbidite) adına profesyonel olarak analiz edilmesi gereken çoklu süreçleri kapsamaktadır. Ayrıca atak beklemekten uyunamayan tüm geceler ciddi bir uyku bozukluğuna veyaklinik düzeyde depresyona (tükenmişliğe) sebep olabilir.

Panik Atak Sonrası Yaşanan Yorgunluk

10-20 dakikalık fırtına dinip de vücut normale döndüğünde, sanki kişi dağ tırmanmış veya dev bir kaplanla boğuşup kurtulmuş gibi devasa bir sersemlik ve kas ezikliği / enerji tükenişi yaşar. Bu, aşırı salgılanan stres hormonlarının karaciğer veya bedende bıraktığı yoğun yıkım eforundan ileri gelmektedir. Titreme hissi ve kafasını toplayamama durumları saatlerce bazen ertesi güne kadar sürebilir.

Ne Zaman Psikiyatri Uzmanına Başvurulmalı?

Vücudunuz, organlarınız fiziksel bir muayeneden tertemiz geçtiyse ve siz hala:

• Benzer atakları yeniden yaÅŸamaktan (beklenti evhamı) ötürü uçaÄŸa/toplu taşımaya, kapalı odalara ve asansörlere giremiyorsanız (Agorafobi),
• "Acil bir ÅŸey olursa yanımda hastane olsun" diye evden tek başınıza sosyal hayata karışamıyorsanız,
• Bireysel veya ailenizdeki yaÅŸam enerjiniz korku yüzünden sıfırlanmış ise; mutlaka bir psikiyatrist hekim ile görüşmeler (konsültasyon) yapmalısınız.

Ankara Eryaman'da Panik Atak İçin Değerlendirme Süreci

Eryaman (Altay Mh.), Etimesgut ve Batıkent bölgelerinden kliniğimize panik hisleriyle gelen hastalar; durumun fizyolojik mi yoksa bir amigdala (kaygı merkezli psikiyatrik) sorunu mu olduğunun ayırıcı tanısıyla karşılaşırlar. Uzm. Dr. Abdullah Maraş, panik atakların klinik anatomisini saptayarak, danışanın ihtiyaç duyduğu özel farmakolojik ya da terapik yönlendirmeleri etik normlarda tasarlayacaktır. Hastanın bu bedensel infaz hislerine maruz kalmak zorunda olmadığı bilimsel muayene süreci, Eryaman'da sunulmaktadır.