Bipolar Günlük Hayatı Nasıl Etkiler? İş ve Sosyal Kırılmalar

Bireyin, bipoların amansız ve yıpratıcı yelpazesindesürekli iki farklı ucu tatması salt zihinsel bir dalgalanma değil; yansımasını doğrudan kredi kartı borçlarında, işten atılma gerekçelerinde ve en kötüsü de sevdikleriyle olan yıpranan mizaç toleransında görür. "Bir dönem çok enerjik oluyorum, uykusuz olsam bile çalışıyorum" dedikleri o harika tabloların faturası genellikle aylar süren bir karanlık kış (işsizlik/boşanma) ile kesilir.

1. Mesleki İşlevsellikte Bipoların Silueti (Kariyer Kırıkları)

İş hayatında en çok istikrar istenir. Lakin bipolar spektrumda olan bir çalışan (özellikle müdahalesiz, tedavisiz ise) istikrarın zıttı haline gelir. Mani/Hipomani döngülerinde; bu birey şirketin üzerine en çok düşen "dahisi" gibi parlarken, sınır tanımaz cesareti ve hırçınlığı sebebiyle aynı gün patronuyla veya çalışanlarıyla (yıkıcı) kavgaya tutuşup istifa edebilir.

İki ay sonra girdiği o "yataktan çıkmama" (Bipolar Majör Depresyon) evresindeyken ise daha önce harikalar yarattığı bilgisayar masasına oturacak mecali dahi bulamaz. Hastalığın bilincinde olmayan yöneticiler onu "tembel" diyerek işten çıkarır.

2. Bipolar Bireyle Evlilik: Eşlerin Taşıdığı Yük

Evliliğin ve ailenin temelinde de sabır vardır. Lakin eşlerden biri (Psikiyatrist izlemi olmaksızın) zıtlıkları kendi başına göğüslemeye kalkışır ise; manik ataklar sırasındaki dürtüsel cinsel istek artışları/sınır kayıpları veya manik-harcama evrelerinde evin birikimini anlamsız projelere gömmesi (risk faktörüne körleşme), diğer eş için tahammül edilemez bir kaygı tablosuna dönüşür.

3. Ani Öfke ve Yalnızlaşma / Sosyal Geri Çekilme

Her bipolar atak, zihne olduğu kadar bedene ve sosyolojiye de bir neşter atar. Birey manik dönemde çevresindeki herkesi telefonla arayıp abartılı organizasyonlar yaparken; bir sabah uyandığında (depresyon fazına girdiğinde) kimse ile konuşmak istemez, aylar boyunca odasına kapanarak (toplumdan en klasik çökkünlük haliyle) kopar.

Dışarıdaki bir arkadaşı şöyle der: "Eski neşeli hali gitti, aradığımda açmıyor bile, demek ki havalandı". Ve bu kısır döngü, en sonunda hastayı yapayalnız koyar. Oysa ne bir havalanmadır ne de şımarıklık; hasta tıbbiyenin çok ciddi alanına giren "kimyasal dengesizliğinin" pençesinde yaşam faturası ödemektedir.

4. Psikiyatri Değerlendirmesinin Kazandırdığı Kalite

Kişinin tek başına "hadi iyi olayım" diyerek gidişatı tersine çevirmesine çok nadir (neredeyse olanaksız) bir ihtimaldir. Ne hasta "sürekli huysuz"dur ne de yakını (eşi) "kaderine mahpus"tur! Ankara Eryaman'da ve bağlı olduğu arterlerde yetişkin hedefli hizmet veren psikiyatrik yapımızda; Uzm. Dr. Abdullah Maraş ile var olan öyküler dinlenir. Amaçlanan tek olgu, hastayı yatağa yapıştıran depresif çökkünlüklerle manik o dürtüsel parlamalar arasındaki makası kapatarak, evliliğin ve kariyerin devamlılığını sağlayan "stabil (ötimik) duygu durum zeminine" hastayı ulaştırmaktır.