Dini Takıntılar OKB midir? (İstenmeyen / Günah Düşünceleri)

"Aklımdan kötü düşünceler gitmiyor... Namaz kılarken veya dua okurken beynime tanrıya, dine veya kutsal değerlere karşı öylesine korkunç laflar üşüşüyor ki; kendimi en günahkar veya inançsız insan gibi hissedip o düşünceyi yıkayıp atmak için kendime eziyet ediyorum."

İşte toplumda (özellikle geleneksel kodları olan yapılanda) en saklanan, hastanın eşine, annesine dahi utancından bahsedemediği ve tek başına ızdırap çektiği bu "ahlaklılık / günahkârlık kurgusu";Obsesif Kompulsif Bozukluğun (OKB) en gaddar ve belirgin şekillerinden biri olan Dini Obsesyon (Scrupulosity) tablosudur.

1. "Aklımdaki Düşünceler Gerçek Ben Miyim?"

Asla. Bir bireyin OKB beyni; sıradan bir korku mekanizmasından daha zekidir. Kişinin en zayıf noktası (en değer verdiği şey) ne ise oradan saldırır. Eğer sizin için hayattaki en önemli direk "temizlik" ise amigdala size kirlenme korkusu verir (Temizlik Takıntısı). Ancak eğer en hassas olduğunuz konu inanç ve dini değerler ise, beyin size "Ya aniden dine söversen?" kaygısını zerk eder.

Aklınıza zorla giren (intrusive / istenmeyen) bu fikirler, gerçek sizi hiç yansıtmaz. Bilakis gerçek niyetinizin tam aksi olduğu için sizi korkutur ve üzer, panik hissettirir. Dindar insanlarda en sık ve en ağır yaşananOKB belirtileri grubundadır.

2. "Vesvese"nin Tıbbi (Nöropsikiyatrik) Adı: Zihinsel Kompulsiyon

Halk ağzında "Vesvese" olarak tanımlanarak maneviyat eksikliğine atfedilen bu durum, aslında sinir sistemindeki elektriğin (amigdala bozukluğunun) organik yansımasıdır. Düşünce (obsesyon) akla gelir gelmez hastayı derin bir suçluluk kaplar: "Eyvah, ben dinden mi çıktım?"

Bunun üzerine beynin yarattığı bu ateşli yanmayı (anksiyete) yatıştırmak içinzihinsel kompulsiyon yapmaya başlar:

• İçinden defalarca "Haşa" veya "Tövbe" diyerek o kötü kelimenin günahını silmeye / dengelemeye çalışır.
• Abdestini "Acaba yanlış mı aldım" diyerek 45 dakikada, suyu defalarca baştan açarak alır.
• Aynı rekatı "Araya o şeytani düşünce girdi ibadetim yandı" diyerek günde 15 kez tekrarlar. Fakat yinekaygı sarmalından ve şüpheden kurtulamaz.

3. Neden Direndikçe Daha Çok Gelir?

Düşüncelerin yapısı "Kaçış" eylemine (zihnin o düşünceyi düşünmemeye zorlanmasına) karşı ters teper. Siz "Sakın aklıma yaratıcıya karşı şöyle şöyle bir şey gelmesin" dediğiniz anda; beyne "Bu kelime benim için çok tehlikeli, buna odaklan" mesajı verirsiniz. Ve paradoksal biçimde, en çok korktuğunuz o cümle durmaksızın zihninizde dönmeye başlar. Bunu "kendi başınıza yenememek" inanç zayıflığı değil, hastalıklı bedeninize tek başınıza sözünüzü geçirememenizdir.

4. "Ahlaki Kurallar İçinde Yıpranıp Çökmek" (Depresyon)

Çoğu dindar (ya da iyi bir vatandaş) profili, bu takıntıları kimseye duyuramadan kendi kalbinde yaşayıp eridiği için ciddi çökkünlük (depresif tablo)inşa eder. İbadet artık ona bir huzur mekanizması değil; bir terleme, anksiyete, ritüeli defalarca tekrarlama eziyeti sunduğu için ("ibadeti veya sosyal ibadetgahları tamamen terk etmeye") sürüklenir.

Eryaman Psikiyatri Değerlendirmesi: Suçluluk Düşüncelerinden Arınmak

"O günahkar / ayıp düşüncelere" kulak vermeyi sonlandırmak ("Acaba falan oldu mu" diye ritüel tekrarlamayı bırakmak); bireysel inancınızı terk etmek demek değildir. Bu beyninizin size oynadığı bir hastalık formudur ve adının konması gerekir.

Ankara Eryaman'daki (Altay Mh.) Uzm. Dr. Abdullah Maraş; Etimesgut ve Batıkent lokasyonlarında, evde sessizce bu utanç ağırlığını taşıyan yetişkin bireylerle özel "Dini OKB / Obsesyonlar" konusunu bireysel konsültasyonda ele alır. Hekim nezdindeki profesyonel bir yaklaşım ve (gerekli görülürse farmakolojik izleme), bu kimyasal sinyali susturabilmek adına yetişkinlere makul, rahatlatıcı ve yargısız bir tıbbi psikiyatrik değerlendirme zemini sunmaktadır. Gidişatı ve başarı hızı, kişisel döngünüze göre değişebilir olsa bile başlamadan yol alınamaz.