OKB Günlük Hayatı Nasıl Etkiler? Zihnin Bizi Esir Alması

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) bireylerin "ben biraz dağınıklığı sevmiyorum" dediği bir karakter gelişimi değil; bireyin uyanık olduğu dakikaların en basit süreçlerini dahi eziyete çeviren, çok büyük bir yorgunluk ve enerji kaçağıdır. Çoğu hasta fiziksel tahlil için dahiliyeci koltuğunda "bütün gün kılımı kıpırdatacak halim kalmıyor, sürekli halsizim" dediğinde zihninde dönen dev ritüellerden veya temizlik eforundan söz etmez.

1. "Zaman Hırsızı": Mesaiye Geç Kalmak

Evden çıkma eylemi normal insanda kapı açılıp kilitlenerek biter. Ancakkontrol takıntısına takılan (Checking OKB)bir beyin yapısında:

• Önce fişler, fırın, doğal gaz defalarca (ve hatta sesli şekilde "kapatıldı... evet") diyerek kontrol edilir.
• Kapı kapatılır ama kilit tekrar çekilir, yetmez kişi tekrar asansörden geri döner ("Acaba zorlamadım da kilit dili sıyrıldıysa ev yanarsa?").
• Tüm bu döngü, en sıradan sürece gün asgarisinde 1-2 saati katıksız bir beklenti kaygısı ve anksiyete atağı (soğuk ecel terleri) katarak empoze eder. Kişinin toplumda "güvenilmez, sürekli geciken biri" tablosuna oynaması kaçınılmazdır.

2. İş Hayatında ve Ofiste Hapsedici Etkisi (Mükemmeliyetçilik Tuzağı)

Sanılanın aksine OKB'nin bir dalı, dağınık masaları toplamaktan fazlasıdır. Beyin "Hata yaparsam rezil olurum, bir felaket kopar" düşüncesi altında boğulur (Zarar Görme Korkusu).

• Bir imza atarken veya rapor iletirken 15 defa virgülünü, satır başını denetler.
• Yöneticiye yollandığında, e-postadan defalarca çıktıktan sonra "Ya son anlık elim başka rapora çarptıysa" diyip "Giden Kutusundan" tekrar ve tekrar kontrol eder. İşi zihinsel teyitle onaylattırarak enerjisini çökertir.

3. İkili İlişkiler: Eşi "Kurallara" Zorlamak

Dışlanma korkusu veya hastalıktan koruma eylemini tek başına yapması dahi OKB hastası için artık yetmez olur. O görünmez "pislik ya da tehlike bulutunun" partneri tarafından eve getirileceği hissi, onu da kendi ritüeline hapsetmesine yöneltir:

Eşi dışarıdan/markadan her adım attığında "Aman halıya basma, hemen banyoya git o kıyafeti dezenfektana at, telefonunu sil." gibi kurallar silsilesiyle karşılarsa; çok derin bir evlilik yıpranması başlar. Eş "Ben mikrop muyum" ya da "Bu senin saçmalığın bana eziyet ediyorsun" diye çıkıştığında hasta kendini tamamen anlaşılmaz hisseder ve çok ağır bir iletişimsizlik bağı kopuşu hasıl olur.

4. Soyutlanma ve Yalnızlaşarak Gelen: Depresyona (Çökkünlüğe) Geçiş

İşte tüm o evde bitmeyen temizlik ve dini/zarar obsesyonuiletişim kopukluğu (kendisiyle hesaplaşmalar); sosyalleşmeyi ezecektir:

"Ben o otobüse binersem tutunmak zorundayım, iğrenç.", "Dışarıdaki bardaklardan virüs geçecek, kapı kollarına el sürmemeliyim... En iyisi birilerini görmeyeyim ki bu kâbusla/vesveselerle uğraşmayayım." O güvenli sandığı tek kalesine (odasına/kanepesine) sıkışan beyin nöronlarına eşlik eden o kasvetli hissi: Çökkünlük (İkincil Depresyon / Melankoli)'dir.

"Sevdiklerime veya bir çocuğa zarar veririm" (Aklımı kaçırır mıyım)tarzındaki obsesyonları olanlarsa tam aksine sevdiği partnerinden bu sahnelerin korkunçluğu sebebiyle utanarak sırra (gizliye) gömülür ve kendini ondan sakınmaya çalışır (kaçınma tavrı).

Eryaman Kliniği'nde Zihnin Zincirlerini Esnetme Adımları

Saatler boyunca "kurtulacağım", "artık saymayacağım, yıklemayacağım" dediğiniz bu savaşta vücudunuz kendi iradenize kulak asmaz ise; sorunun boyutu sizin inat/istek başarınızda değil biyolojik-psikiyatrik ekseninizin kaymasında demektir.

Gündelik yaşamınız size zulme dönüştüyse, ilişkileriniz pamuk ipliğiyle (sizi ve karşıdakini mahvederek) sarssılırsa durumun bilimsel adı Ankara Eryaman (Altay Mh.) daki Uzm. Dr. Abdullah Maraş Psikiyatri Muayenehanesi eşliğindeki birebir değerlendirmede konuşulmasıdır. "Bu durum geçecek mi / nasıl bir ilaç haritası kurgulanacak" (bkz. OKB Geçebilmesi) seanslarında atılan kişisel hekim adımlarıyla saptanır. Hastalık seyrinin sonlanması / idare edilmesi şüphesiz ki kişiden kişiye farklı (ama imkanlar dahilinde klinik tabana) oturtulmaktadır.